moderne technologie

13 februari t/m 9 juni 2023

Cultuurfilosofie I: hedendaagse techniekfilosofie en IR-ethiek

Techniek roept in de samenleving zeer uiteenlopende reacties op. In het bijzonder de Corona crisis maakt dat er uitersten ontstaan: enerzijds een enorme waardering voor wetenschap en techniek en anderzijds een enorme onderwaardering van wetenschap en techniek en het geloof in complottheorieën.

Vroeger schreven techniekfilosofen meestal vrij kritisch over wetenschap en techniek. Wie wel eens iets van Heidegger of Ellul gelezen heeft, weet dat. Tegenwoordig zijn er techniekfilosofen, die weliswaar sterk beïnvloed worden door de filosofen van de vorige eeuw, maar toch een eigen geluid laten horen. Het gaat dan om thema’s als: in hoeverre is technologie cultuurgebonden, wat doet technologie met onze beleving van de werkelijkheid, wat doet de maatschappij met technologie en omgekeerd, hoeveel invloed heeft het denken in termen van technologie als brenger van een wereld zonder ziekten en ongemakken op ons vertrouwen op technologie? Hoe verhoudt dat zich tot vertrouwen op God? Hoe kijken christelijke denkers naar dit soort vragen? Hoe verhoudt het denken in termen van beheersing (“met z’n allen krijgen we het virus er onder”) zich tot het denken in termen van ontvankelijkheid en besef van menselijke beperkingen? Op dat soort vragen gaan we in bij dit vak.

Docent: Prof. dr. M. J. de Vries
Werkvormen: Werkcolleges
Credits: 3 ECTS
Waar: Technische Universiteit Delft
Wanneer: (voorlopige planning) woensdagmiddagen van kwart voor 4 tot half 6
Toetsing: Mondeling tentamen of kleine scriptie
Literatuur: M.J. Verkerk, J. v.d. Stoep, J. Hoogland en M.J. de Vries, Philosophy of Technology: An Introduction for Technology and Business Students (New York, NY: Routledge, 2005).

Inschrijven op Blackboard is aan te bevelen.
Code: WM0371TU

Hermeneutiek

16 februari t/m 21 maart 2023

Filosofische Hermeneutiek

In de colleges wordt een inleiding in de filosofische hermeneutiek geboden en nagedacht over de vraag in hoeverre deze filosofische inzichten de theologische hermeneutiek verhelderen, kritisch bevragen en ondersteunen.

Leerdoelen
De student:
1. kan de kenmerkende filosofisch-hermeneutische inzichten weergeven van Schleiermacher, Dilthey, Gadamer, Ricœur en Derrida;
2. kan reflecteren op de vraag in hoeverre filosofisch hermeneutische inzichten en posities ontwikkelingen in de theologische hermeneutiek verhelderen.

Docent: Prof. dr. Jan van der Stoep; Dr. J. M. Burger
Werkvormen: Hoor- en werkcolleges; zelf- en literatuurstudie; groepswerk en presentaties.
Credits: 2.5 ECTS
Waar: Theologische Universiteit Kampen, locatie Kampen
Wanneer: de middagen van 16 febr, 21 febr, 28 febr, 8 mrt, 14 mrt, 21 mrt
Toetsing: Verslag
Literatuur:

  • Bruijne, Ad de & Hans Burger (red.), Gereformeerde hermeneutiek vandaag (Barneveld: De Vuurbaak, 2017). H1 §2, 17-25.
  • Stoker, W. & H.M. Vroom (red.), De schriften verstaan. Wijsgerig-hermeneutische en theologisch-hermeneutische teksten (Zoetermeer: Meinema, 1995). Gedeelten uithoofdstukken 2, 5, 8 en 9.
  • Zwiep, Arie, Tussen tekst en lezer. Deel I: De vroege kerk – Schleiermacher (Amsterdam: VU University Press, 2009), delen.
  • Zwiep, Arie, Tussen tekst en lezer. Deel II: Van moderniteit naar postmoderniteit (Amsterdam: VU University Press, 2014), delen.

Code: BT-FH2C

Cultuurfilosofie

13 februari t/m 24 maart 2023

Cultuurfilosofie

In de colleges worden diverse trends in de hedendaagse cultuur, zoals individualisering, globalisering en belevingscultuur gepresenteerd. In het bijzonder wordt ingegaan op het belang dat tegenwoordig wordt gehecht aan zingeving, authenticiteit en levenskunst.

Parallel hieraan worden hoofdlijnen van de geschiedenis van de westerse filosofie geschetst met speciale aandacht voor een aantal ‘grote’ filosofen zoals Plato, Aristoteles, Descartes, Kant, Hegel, Nietzsche, Heidegger en Levinas.

Leerdoelen
De student:
1. kan diverse trends in de hedendaagse cultuur weergeven, herkennen en evalueren;
2. kan reflecteren op zingeving, authenticiteit en levenskunst in de huidige cultuur;
3. kan de hoofdlijnen van de geschiedenis van de westerse filosofie beschrijven;
4. kan enkele voor de theologie relevante centrale filosofische begrippen, denkkaders, probleemstellingen en zienswijzen omschrijven en interpreteren.

Docent: Prof. dr. Jan van der Stoep
Werkvormen: Hoor- en werkcolleges; zelf- en literatuurstudie; opdrachten
Studenten geven tijdens een college een voordracht over ‘zingeving, authenticiteit en levenskunst vanuit christelijk perspectief’ en houden leerwinstrapportages bij.
Credits: 5 ECTS
Waar: Theologische Universiteit Kampen, locatie Utrecht
Wanneer: Maandagen en woensdagen, steeds om 13:30-15:15 uur, tussen 13 februari en 24 maart.
Toetsing: Kennistoets (schriftelijk tentamen) en Essay
Literatuur:

  • Brink, G. van den, Oriëntatie in de filosofie (Zoetermeer: Boekencentrum, 2000).
  • Smith, James, K.A., You are what you love. The spiritual power of habit (Grand Rapids: Brazos Press, 2016), hoofdstuk 1 (p. 1-25).
  • Taylor, Ch., De malaise van de moderniteit (Kampen: Kok Agora, 1996), hoofdstuk III- V, p. 37-61.
  • Tongeren, P. van, Leven is een kunst. Over morele ervaring, deugdethiek en levenskunst (Zoetermeer: Klement, 2012), hoofdstuk III en IV (p. 99-134 & 137 -178).
  • Verhaeghe, P., Identiteit (Amsterdam: De Bezige Bij, 2012), hoofdstuk 1 (p. 13-39).

Code: BT-CF1B

Ethiek

12 januari t/m 14 maart 2023

Intercultural Perspectives: Moral Status of Animals and Humans

How do we value animal suffering? Is it generally allowed to eat meat, or must specific restrictions be observed? How do human beings and animals relate to each other? Is there a hierarchy between them? What to think about husbandry and the domestication of animals? Do humans have a specific role in creation or evolution? Or are they just living beings among other living beings? In this course, we explore how these questions are answered by people coming from different corners of the world, with different socio-cultural backgrounds and histories. First of all, different worldviews and philosophies are explored. We especially focus on similarities and differences between Asian, African, and Western worldviews. Secondly, we ask how philosophy, worldviews, cultures, and everyday thought relate to each other. Is philosophical thinking necessarily embedded in a specific worldview or can it also make universal claims? And what is the relationship between science and culture? Thirdly, there will be a dialogue between the various approaches. Is a deeper understanding possible about how in other cultural settings people value the status of animals? Can different approaches be combined, or are we dealing with conflicting perspectives? What can we learn from other worldview perspectives about our own interaction with animals? How self-evident or universal are our own views?

After successful completion of this course students are expected to be able to:
– show general knowledge about the role of animals in various cultural contexts;
– understand how science, philosophy, worldviews, and everyday thought are related to each other;
– reflect on intercultural dialogue on the relationship between animals and humans;
– formulate an articulated and substantiated opinion about the status of animals.

Lecturer: prof. dr. Jan van der Stoep and drs. LFP (Leon) Pijnenburg
Activities: lectures with discussion (including possible guest-lectures from outside, online); group work and assignments; reading of literature.
Credits: 3 ECTS
Where: Wageningen University
When: Thursdays from 17:20h until 18:50h; first lecture on January 12th 2023, last lecture on March 14th 2023.
Examination: written (take-home) exam with open essay questions.
Literature: selected readings (made available on Brightspace).
Course code: CPT55403