Deelsessies Christelijke Filosofie Conferentie

Ronde 1 (13.30 uur tot 14:10 uur)

Doorpraten over christelijke filosofie en morele orde
Door: prof. dr. Jan van der Stoep en prof. dr. Rudi te Velde
Vaak is er na het ochtendprogramma beperkte tijd voor een goed gesprek tussen de sprekers en de gasten. We bieden u graag de mogelijkheid om met de sprekers in gesprek te gaan naar aanleiding van hun lezingen tijdens deze deelsessie.

Paulus en de filosofen: de potentie van ‘geloof’ als filosofisch begrip
Door: Suzan Sierksma-Agteres
‘Geloof’ (pistis/fides) was in de niet-joodse oudheid geen typisch religieus begrip. De centraliteit die het binnen het vroege christendom krijgt, komt echter niet uit de lucht vallen. Juist bij diverse klassieke filosofische stromingen kon het weerklank vinden als kenniscategorie (redelijk vertrouwen), deugd (trouw en betrouwbaarheid), en sociaal bindmiddel over grenzen heen (verbond, goede trouw). In de moderne tijd wordt de potentie van ‘geloof’ onder niet-christelijke filosofen (Heidegger, Agamben, Badiou e.a.) onderkend. Suzan Sierksma-Agteres deed de afgelopen 10 jaar promotieonderzoek naar de antiek-filosofische contexten van ‘geloof’ en gaat graag het gesprek aan over de vraag naar het hedendaags christelijk-filosofisch potentieel.

Onttovering, onthechting en morele orde
Door: dr. Rob Compaijen
De klassieke gedachte dat de wereld moreel ‘geladen’ is – dat er, anders gezegd, waarden zouden bestaan buiten de mens – staat onder druk. Immers, met de opkomst van de moderne (natuur)wetenschappen, zo horen we vaak, is de wereld haar tover kwijtgeraakt. In deze lezing werk ik uit wat onttovering zou kunnen betekenen, laat ik zien hoe ze samenhangt met onthechting en pleit ik voor de gedachte dat de wereld moreel geladen is.

Ronde 2 (14:20 uur tot 15:00 uur)

Anselmus over orde en incarnatie
Door: dr. Gert van den Brink
Anselmus beoogt in zijn boek over Jezus als de God-mens (Cur Deus Homo) ongelovigen ervan te overtuigen dat het redelijk was dat God mens is geworden. In zijn betoog speelt het begrip ‘orde’ een centrale rol. ‘Orde’ bepaalt voor Anselmus blijkbaar niet alleen de maatschappij, maar ook de relatie met God; niet alleen de filosofie maar ook de theologie. Zonder verwijzing naar ‘orde’ kan er, aldus Anselmus, geen betekenis worden verleend aan de incarnatie.

In zijn workshop zal dr. Gert van den Brink laten zien welke grote gevolgen het heeft om wel of niet Anselmus’ ‘orde’ toe te laten in theologie en dogmatiek. De duiding van kernbegrippen als vergeving, verzoening, menswording en rechtvaardiging hangen ermee samen.

Maatschappelijke ordening en marktordening vanuit de beginselen van subsidiariteit en soevereiniteit in eigen kring
Door: dr. Mathilde Oosterhuis-Blok
De beginselen van subsidiariteit en soevereiniteit in eigen kring hebben een eigen visie op de maatschappelijke ordening van sociale verbanden. Dit heeft implicaties voor de wijze waarop wordt gedacht over marktordening en de behartiging van publieke belangen. Overeenkomsten en verschillen tussen beide beginselen worden besproken en tevens toegelicht aan de hand van een casus over de farmaceutische industrie.

De toekomst is geen vreemde
Door: prof. dr. René van Woudenberg
Veel mensen maken zich zorgen over de toekomst van de planeet en worden overweldigd door gevoelens van onzekerheid, onmacht en boosheid. Die reacties zijn begrijpelijk en terecht. Een filosoof kan de problemen waardoor ze worden opgeroepen echter niet oplossen. Watie wel kan is: nadenken over de vraag of er ook toekomstige zekerheden zijn. Dat heb ik gedaan in het boek De toekomst is geen vreemde (KokBoekencentrum 2022). Daarin betoog ik dat er drie bronnen van toekomstige zekerheden zijn en onderzoek ik hoe die zich verhouden tot de mentale houdingen van hopen en verwachten. In mijn bijdrage doe ik enkele bevindingen waartoe ik gekomen ben uit de doeken, en ga daarover graag in discussie.